„Idziemy więc by radość nieść, tam gdzie jej światu brak.”
[Tu es le Dieu fidèle] Odette Vercruysse
W klasyfikacjach wyróżnia się różne rodzaje depresji. Należą do nich między innymi: depresja jednobiegunowa, dwubiegunowa, czy depresja sezonowa lub też przewlekła, o których była już mowa we wcześniej zamieszczonych na tej stronie wpisach. Kolejną opisywaną przez nas odmianę depresji jest depresja maskowana, inaczej zwana także subdepresją, czy też depresją wysokofunkcjonującą. Jest to forma depresji bywająca zwykle trudniejszą do zdiagnozowania niż pozostałe jej wersje. Nierzadko zdarza się, że sami pacjenci nie zdają sobie sprawy, iż towarzyszy im problem o podłożu psychicznym, szukając pomocy w różnych miejscach w zależności najbardziej dokuczliwego objawu… Szacuje się, że depresji maskowanej doświadcza nawet 40% osób chorych na depresję (Sak, b.d.).
Charakteryzuje się ona nietypowym przebiegiem i mniej oczywistymi objawami. W tym podtypie depresji nie dominują symptomy zazwyczaj traktowane jako oczywiste oznaki depresji, takie jak obniżony nastrój, brak motywacji czy utrata zainteresowania sprawami, które wcześniej sprawiały człowiekowi przyjemność i były dla niego ważne (Rybicka, b.d.).
W depresji maskowanej są odczuwalne głównie objawy fizyczne, takie jak:
– różnego rodzaju bóle somatyczne, często w postaci tzw. nerwobóli;
– bóle mięśni;
– bóle kości (najczęściej kręgosłupa);
– bóle głowy – „migrena”
– ucisk lub ból w klatce piersiowej lub nadbrzuszu;
– napięcie mięśniowe;
– nadmierna potliwość;
– problemy związane z trawieniem;
– nadmierny apetyt lub jego brak;
– chroniczne zmęczenie;
– nadmierna drażliwość;
– trudności z zasypianiem lub wstawaniem;
– zaburzenia snu;
– problemy z koncentracją oraz utrzymaniem uwagi.
Oprócz odczuwalnych przejawów depresji maskowanej wśród jej objawów zaznacza się również inne problemy, na pierwszy rzut oka nie mające powiązania z chorobami psychicznymi, do których należą między innymi wysypki; uczucie swędzenia, mrowienia lub pieczenia w różnych miejscach na ciele; czy też utrata masy ciała (Rybicka, b.d.). W przypadku gdy, objawy fizyczne nie są spowodowane problemami fizycznymi organizmu, ich przyczyn dopatruje się w stanie psychicznym człowieka. I wtedy nierzadko jest to związane z występowaniem subdepresji.
Depresja maskowana może objawiać się także zmianami w zachowaniu osoby chorej (tzw. maska behawioralna). Może to dotyczyć na przykład nadużywania substancji psychoaktywnych czy podejmowania się innych szkodliwych czynności (Sak, b.d.).
Pojęcie depresji maskowanej wzięło się z założenia, że ta postać depresji przyjmuje „maski”, co oznacza że może kryć się w formie innych, nietypowych dla depresji objawów, nie występujących lub rzadziej spotykanych w klasycznej formie depresji (Walczak-Tręda, b.d.). Zdarza się również, że depresja maskowana objawia się zespołami oznak charakterystycznych dla innych zaburzeń psychicznych, np. zaburzeń lękowych, fobii, ataków paniki czy zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (Rybicka, b.d.).
Osoby chore na ten rodzaj depresji są w stanie normalnie funkcjonować, spotykać się z ludźmi, pracować i podejmować różne inne aktywności, przez co z zewnątrz nie widać, że osoba ta mierzy się z zaburzeniem depresyjnym (Sak, b.d.). Wewnętrznie osobom z depresją maskowaną może towarzyszyć uczucie pustki, poczucie bezsensowności swojego życia, czy pesymistyczne myślenie, tak jak to ma miejsce w pozostałych odmianach depresji, natomiast w tej postaci depresji tego typu objawy są zazwyczaj ukrywane (przez co obraz kliniczny nie spełnia warunków do diagnozy depresji w klasycznej postaci).
Rozpoznanie subdepresji jest trudne, ponieważ jej objawy nie wskazują na doświadczanie przez pacjenta problemu dotyczącego sfery psychicznej. Pacjenci doświadczający tego rodzaju problemu zazwyczaj w pierwszej kolejności zgłaszają się do lekarzy pierwszego kontaktu, neurologów, gastrologów, doszukując się przyczyny swoich problemów w stanie stricte fizycznym (Walczak-Tręda, b.d.). Dopiero po kilkukrotnych badaniach i wizytach o różnych specjalistów, gdy okazuje się, że ich stan nie wskazuje na żaden problem fizyczny, są kierowani do specjalistów od kwestii zdrowia psychicznego (psychiatrów, psychologów, psychoterapeutów). Między innymi ze względu na różnorodność objawów, depresja maskowana nie została ujęta jako odrębna jednostka chorobowa w klasyfikacjach ICD-10 i ICD-11, co dodatkowo utrudnia rozpoznanie problemu. W tej sytuacji najlepszą formą leczenia – podobnie jak w przypadku innych zaburzeń depresyjnych – wydaje się być psychoterapia, która pozwoli na poznanie przyczyn stanu chorego oraz pomoże mu w rozpoznaniu własnych emocji i schematów działania. Możliwe jest także włączenie farmakoterapii przez stosowanie leków przeciwdepresyjnych, które przywracają równowagę neuroprzekaźników odpowiadających za nieprawidłowości w funkcjonowaniu psychicznym człowieka (np. SSRI – leki z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny) (Rybicka, b.d.).
ŹRÓDŁA:
Rybicka, W. (b.d.). Depresja maskowana. *Medycyna Praktyczna*. https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/261515,depresja-maskowana
Sak, M. (b.d.). Co to jest subdepresja? Czemu nazywana jest depresją maskowaną? *Psychomedic.pl*. https://psychomedic.pl/co-to-jest-subdepresja-czemu-nazywana-jest-depresja-maskowana/
Walczak-Tręda, A. (b.d.). Depresja wysokofunkcjonująca (depresja maskowana). *Medicover*. https://www.medicover.pl/dla-firm/depresja-wysokofunkcjonujaca/
